CIA'nın Afganistan'da kullandığı Mi-17 helikopteri restore edildi
TurkAta News - Afghanistan —
11 Eylül sonrası Afganistan'a ilk CIA ekibini taşıyan Sovyet yapımı Mi-17 helikopteri, uzun yılların ardından restore edilerek sergilenmeye devam ediyor. Helikopterin bölgedeki kamufle avantajı ve teknik dayanıklılığı operasyonlarda belirleyici oldu.
11 Eylül 2001 saldırılarının ardından Afganistan'a gönderilen ilk CIA görevlilerini taşıyan Sovyetler Birliği yapımı Mi-17 helikopteri, yaklaşık 25 yıl sonra restorasyon sürecini tamamladı. Kod adı JAWBREAKER olan 7 kişilik ekip, 26 Eylül 2001'de Pencşir Vadisi'ne inerek ABD'nin uzun sürecek Afganistan operasyonlarının ilk adımını atmıştı.
Milliyet'te yayınlanan habere göre, bu operasyonun merkezinde yer alan Mi-17 helikopteri, 1990'lı yıllarda Orta Asya'daki örtülü operasyonlar için temin edilmişti. CIA tarihçisi Rob Byer, helikopterin tercih edilme nedenini, "Düşman hatlarının gerisinde kamufle olmak istedik" sözleriyle açıkladı. Byer, Taliban ve Kuzey İttifakı tarafından da kullanılan bu Rus yapımı helikopterlerin, bölgedeki diğer araçlardan farklı görünmemesi sayesinde Blackhawk'lara kıyasla daha etkili bir gizlilik sağladığını belirtti.
Mi-17'nin teknik üstünlüğü, coğrafi zorlukların aşılanmasında da kritik rol oynadı. JAWBREAKER ekibinin hedefine ulaşması için deniz seviyesinden yaklaşık 4 bin 500 metre yükseklikteki Anjuman Geçidi'ni geçmesi gerekiyordu. Byer, Mi-17'nin bu yüksek irtifalı geçidi aşabilen az sayıdaki helikopterden biri olduğunu vurgulayarak, aracın bölgedeki sert koşullara karşı diğer modellerden daha dayanıklı olduğunu aktardı. Ekip, istihbarat toplamanın yanı sıra yerel liderleri finanse etmek için milyonlarca dolar nakit para da taşıyordu.
CIA'nın bölgedeki varlığı sadece ilk ekiple sınırlı kalmadı. JAWBREAKER'dan üç hafta sonra Afganistan'ın kuzeyine yerleştirilen Alpha Ekibi, Taliban hatlarının gerisine gönderilen ilk Amerikalı askerler oldu. Bu ekibin görevi, Özbek lider Abdül Raşid Dostum komutasındaki güçlerle koordineli olarak Taliban ve El Kaide'ye karşı operasyonlar yürütmekti. David Tyson gibi yerel dilleri bilen uzmanlar, Sovyet işgali dönemindeki deneyimlerini bu yeni süreçte kullandı.
Operasyonlarda kullanılan Mi-17, 2012'deki son görevinin ardından ABD'ye götürülerek CIA genel merkezine yerleştirildi. Açık havada sergilenen helikopter, hava koşulları ve böcekler nedeniyle zamanla yıprandı. Geçtiğimiz yıl başlayan restorasyon çalışmalarıyla çürüyen kısımları onarılan helikopter yeniden boyandı. Byer, yeşil rengin bilinçli olarak daha canlı tonlarda yapıldığını, bu sayede güneş altında zamanla solarak orijinal tona kavuşacağını ifade etti.
TürkAta Haber Ajansı