Muammer Kaddafi'nin kızı Ayşe Kaddafi, Libya liderliği anketinde ilk sırada yer aldı

Muammer Kaddafi'nin 2011'de devrilmesiyle Libya siyasetindeki ağırlığını kaybeden Kaddafi ailesi, 15 yıl sonra yeniden gündemde. Ailenin hayatta kalan en tanınmış isimlerinden Ayşe Kaddafi'nin bir çevrimiçi liderlik anketinde ilk sıraya yerleşmesi, kardeşi Seyfülislam'ın ölümünün ardından eski rejim yanlıları arasında başlayan yeni liderlik arayışını da görünür hale getirdi.

Eylül ayına ilişkin anketin nihai sonuçlarına göre Ayşe Kaddafi, en yakın rakibinin 30 bin 227 oy önünde yer aldı. Toplam katılımın 549 bin 954'ü aştığı ankette Kaddafi 141 bin 502 oy aldı.

Anketi düzenleyen Al-Murashshah al-Afdal (En İyi Aday) platformu ise oylamanın resmi olmadığını, herhangi bir seçim ya da referandum niteliği taşımadığını özellikle vurguladı.

Cumhuriyet, yaptığı açık kaynak taramasında, söz konusu platformun işletme maliyetlerinin sponsorlar tarafından karşılandığı ve adayların ücret karşılığında sponsorlu görünürlük satın alabildiği bilgisine ulaştı. Fakat platformda sponsorların bir listesine rastlanmadı.

İLK 5'TE KİMLER VAR?

Ayşe Kaddafi'nin en yakın rakibi İsmail el-Şitevi yaklaşık 30 bin oy farkla ikinci oldu. İlk beşte ayrıca Libya Ulusal Ordusu Komutanı Halife Hafter'in oğlu Saddam Hafter, eski Adalet ve İnşa Partisi lideri Muhammed Savan ve eski Libya Merkez Bankası Başkanı Sıddık el-Kebir yer aldı.

Böylece ilk beş, Libya'daki birbirinden farklı siyasi çevrelerden isimleri bir araya getirdi. Ancak sonuçların Libya seçmeninin genel eğilimini yansıtan bilimsel bir kamuoyu araştırması olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

ESKİ REJİMDEN DESTEK

Anket sonuçlarıyla eş zamanlı olarak eski Kaddafi rejiminin destekçileri arasında, Ayşe Kaddafi'nin, bir suikast sonucu yaşamını yitiren kardeşi Seyfülislam'ın ardından hareketin liderliğini üstlenmesi yönündeki çağrılar da öne çıkmaya başladı.

Seyfülislam Kaddafi, uzun yıllar boyunca eski rejim çevreleri ve destekçileri açısından en önemli siyasi figürlerden biri olarak görülüyordu.

Seyfülislam Kaddafi'ye bağlı Ulusal Halk Hareketi ise Ayşe Kaddafi'ye bağlılığını ilan ederek, eski rejim yanlısı hareketin liderliğini üstlenmesi ve kardeşinin başlattığı siyasi çizgiyi sürdürmesi çağrısında bulundu.

Bu gelişmeleri Al Arabiya'ya değerlendiren, devrik Kaddafi rejimi yanlısı siyasi çevrelere yakın, Yüksek Aşiretler Konseyi üyesi Eşref Abdulfettah, eski rejim yanlısı çevrelerin geniş bir bölümünün Ayşe Kaddafi'yi hareketi yönetmek için 'en uygun isim' olarak gördüğünü söyledi.

Al Ahram'da yer alan habere göre, Konsey çeşitli dönemlerde Halife Hafter'in Libya Ulusal Ordusu'yla aynı safta pozisyon aldı. 2020'de ise Mısır Cumhurbaşkanı Sisi'den, Hafter'in Libya Ulusal Ordusu'na doğrudan yardım etmesi çağrısında bulundu.

AYŞE KADDAFİ'DEN İLK AÇIKLAMA

Anket sonuçlarında ilk sırada yer almasının ardından Ayşe Kaddafi de bir açıklama yaptı. Muammer Kaddafi ailesi adına yayın yapan sayfada yayımlanan açıklamasında Kaddafi, ortaya çıkan sonucun 'yalnızca rakamlara indirgenemeyeceğini' söyledi.

Kaddafi açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Ben Eylül hareketindenim, sen Şubat hareketindensin dilini aşmamız gerekiyor. Bundan böyle mesele ben ve sen değil, biz olmalıyız."

KADDAFİ AİLESİNE NE OLDU?

Libya'yı 42 yıl yöneten Muammer Kaddafi, 2011'deki ayaklanmanın ardından iktidarını kaybetti ve aynı yıl Sirte'de muhalif güçler tarafından yakalandıktan sonra öldürüldü. Oğlu Mutasım Kaddafi de aynı gün Sirte'de hayatını kaybederken, diğer oğulları Seyfülarab Kaddafi 2011'de NATO hava saldırısında, Hamis Kaddafi ise aynı yıl çatışmalarda öldü.

Ailenin hayatta kalan üyelerinin önemli bölümü ise Libya'dan ayrıldı. Kaddafi'nin eşi Safiyye Farkaş, kızı Ayşe ile oğulları Muhammed ve Hannibal, 2011'de Cezayir'e, daha sonra Umman'a geçti. Saadi Kaddafi 2011'de Nijer'e kaçtı, 2014'te Libya'ya iade edilerek hapsedildi ve 2021'de serbest bırakıldı. Hannibal Kaddafi ise 2015'te Lübnan'da tutuklandı ve yaklaşık 10 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 2025'te serbest bırakıldı.

Ailenin siyasi açıdan en önemli ismi ise uzun süre Seyfülislam Kaddafi oldu. Kasım 2011'de Zintan'da yakalanan Seyfülislam, 2015'te Trablus'taki bir mahkeme tarafından gıyabında idama mahkûm edildi; 2017'de serbest bırakıldı ve 2021'de Libya cumhurbaşkanlığı seçimleri için adaylığını açıkladı. Ancak seçimler gerçekleştirilemedi. Seyfülislam, 3 Şubat 2026'da Zintan'daki evine giren silahlı kişiler tarafından vurularak 53 yaşında öldürüldü.