Queensland'da Afrika Lale Ağacı Tehlikesi

Avustralya'nın Queensland eyaletinde, peyzaj amaçlı ithal edilen Afrika lale ağacı (Spathodea campanulata), doğal alanlara yayılarak ekolojik bir tehdit oluşturuyor. Tropikal Afrika kökenli bu tür, gösterişli turuncu-kırmızı çiçekleri ve hızlı büyüme özelliği nedeniyle başlangıçta süs bitkisi olarak tercih edilmişti. Ancak zamanla dikim alanlarının dışına çıkarak vadiler, tropikal ormanlar ve su kaynakları çevresinde kontrolsüzce yayılan ağaç, yerli bitki örtüsü üzerinde baskı kurmaya başladı. Yaklaşık 24 metre yüksekliğe ulaşabilen türün, özellikle yerli iğnesiz arı popülasyonları üzerinde ciddi riskler taşıdığı belirlendi.

Sözcü'de yayınlanan habere göre, ağacın yayılma mekanizması kök sürgünleri, rüzgâr ve su ile taşınan tohumlar ile bahçe atıklarının doğal ortamlara bırakılması şeklinde işliyor. Bilimsel araştırmalar, Afrika lale ağacının çiçeklerinin yerli arılar için zehirli olabileceğini ortaya koydu. Brezilya'da 2000 yılında yapılan bir çalışmada, incelenen 445 çiçekte 345 böcek ölümü kaydedilirken, bu ölümlerin yaklaşık yüzde 97'sinin iğnesiz arılarda gerçekleştiği bildirildi. Araştırmada, çiçek tomurcuklarından salgılanan mukusun arıların hayatta kalma oranını düşürdüğü tespit edildi.

2014'te yayımlanan başka bir araştırma da Amazon bölgesindeki iki iğnesiz arı türünün işçilerinde, ağacın nektar veya polenine maruz kalınması sonucu ölüm oranlarının arttığını gösterdi. Ancak tüm iğnesiz arı türlerinin bitkiye aynı tepkiyi vermediği, bulguların bazı yerli türler için ciddi bir risk oluşturduğuna işaret ettiği vurgulandı. Bu veriler, ağacın biyoçeşitlilik üzerindeki olumsuz etkilerini net bir şekilde ortaya koydu.

Queensland eyaletindeki biyogüvenlik yönergeleri, Afrika lale ağacının çiçeklerinin yerli iğnesiz arılar için zehirli olduğunu teyit ediyor. Bu nedenle tür, 3. kategori kısıtlı istilacı bitki olarak sınıflandırıldı. Sınıflandırma kapsamında ağacın satılması, taşınması ve çevreye salınması yasaklandı. Peyzaj düzenlemelerinde ise Afrika lale ağacı yerine siyah fasulye ağacı ve yakacak odun elde edilen yerli ağaç türleri gibi alternatiflerin kullanılması öneriliyor.

TürkAta Haber Ajansı