ABD-Myanmar temaslarında Japonya’nın rolü nedir?

Indyturk'un haberine göre, ABD yönetimi, Myanmar'daki cunta yetkilileriyle yaklaşık bir ay içinde iki kez gizli görüşme gerçekleştirdi. Reuters'ın aktardığına göre, eylül ortasında Myanmar'ın başkenti Nepido'da yapılan ilk görüşmede ülkedeki Amerikalı bir iş insanının serbest bırakılması ve Amerikalıları hedef alan dolandırıcılık merkezlerinin kapatılması konuları değerlendirildi. Geçen hafta Tokyo'da düzenlenen toplantıda hangi konuların ele alındığı henüz netlik kazanmadı.

INR'ın başındaki Michael Vance her iki görüşmeye de liderlik etti ve toplantıya 12'den fazla Amerikalı yetkilinin katıldığı belirtilmesine rağmen Myanmar tarafını kimin temsil ettiğine dair bilgi netleşmedi. Ardından, Eylül'deki görüşmede Vance'in cunta lideri Min Aung Hlaing ile bir araya geldiği ifade ediliyor; Hlaing, 2021 darbesiyle yönetimde bulunuyor ve nisanda devlet başkanı olarak görevine devam etmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, son görüşmelerle ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, Myanmar'daki tüm gruplarla ABD çıkarlarını kapsayan konularda temas kurulduğu kaydedildi. Analizler, son temasların nadir toprak elementi rezervlerine erişim gibi konuları kapsayacak daha geniş müzakerelerin yolunu açabileceğini işaret ediyor.

Lowy Enstitüsü'nden Hunter Marston ise Trump yönetiminin Myanmar’a yaklaşımını “tamamen çıkar odaklı” olarak nitelendirdi. Analiste göre Washington, Myanmar’daki kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine erişim talebinde bulunuyor.

Hlaing'in darbedeki rolünün yanı sıra Arakanlı Müslümanlara yönelik 2016-2017 dönemi katliamlar nedeniyle ABD’nin yaptırım listesinde olduğu hatırlatılıyor; Beyaz Saray ise bu olayı soykırım olarak nitelemişti.

Japonya'nın ABD’yle Myanmar arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapmanın ötesinde bir rol üstlenip üstlenmediği belirsizliğini koruyor. Ancak Tokyo’nun Nepido ile ilişkileri yeniden geliştirme yönünde adımlar attığı görülüyor.

Japonya'nın Myanmar'daki geçici temsilcisi bu ay askeri yönetimin dışişleri bakanıyla kamuoyuna yansıyan ilk görüşmesini gerçekleştirdi. Ayrıca Japonya’daki Liberal Demokrat Parti üyesi Hiromichi Watanabe’nin eylül ayında Nepido’yu ziyaret etmesi de dikkat çekti; ziyaret sonrası Japonya’daki Myanmar topluluğu başbakan Sanae Takaiçi’ye mektup yazarak tepkisini dile getirdi.

Watanabe, Reuters’a ziyaretin “ilişkileri normalleştirmek için gerekli ortamı hazırlama” amacıyla düzenlendiğini ifade etti. Japonya Dışişleri Bakanlığı ise ziyaretin hükümetin mevcut pozisyonunu yansıtmadığını savundu.

Tokyo yönetimi, 2021’deki darbeyi kınamış olsa da Batı ülkelerinin aksine cunta liderleri ve orduyla bağlantılı kuruluşlara yaptırım uygulamamıştı. Bölgedeki Çin etkisini dengelemeye çalışırken Japonya, geçmişte Myanmar’daki en büyük yabancı yatırımcılardan biriydi; 2020’de ülkede faaliyet gösteren Japon şirketlerinin sayısının 400’ün üzerinde olduğu, ancak şu anda yaklaşık 300’e gerilediği belirtildi.

TürkAta Haber Ajansı